Mar
18
2021

Ostatnia sytuacja gospodarcza sprawiła, że kwestie związane z polityką pieniężną okazały się częściej elementem debat i rozmów. Każdy, kto interesował się inwestowaniem, finansami czy bankowością rozważał zagadnienia, takie jak stopa procentowa, stopa rezerw obowiązkowych czy podaż pieniądza. Jednak podstawą dla prawidłowego zrozumienia tych terminów jest uświadomienie sobie, co to waluta fiat i jak ona funkcjonuje.

Waluta fiat – co to jest?

W największym skrócie, waluta fiat to pieniądz, który nie ma pokrycia w dobrach materialnych. Oznacza to, że pieniądz nie ma sam w sobie żadnej wartości i jest bezużyteczny bez istnienia emitenta. Innymi słowy, to waluta, której wartość wynika ze społecznej wiary w emitenta (krajów). Stąd w literaturze przedmiotu waluta fiat to pieniądz fiducjarny (z łaciny fides – wiara). Termin „fiat” oznacza „niech się stanie” i jest używany w znaczeniu rozkazu, prawa lub postanowienia państwa. Wiara w emitenta, czyli państwo, przejawia się zarówno jako przymus (np. płacenia podatków walutą fiat), jak i wewnętrzne zainteresowanie rzadkością waluty (nieemitowanie więcej niż należy).

Jak było kiedyś?

Funkcjonalnym przeciwieństwem pieniądza fiducjarnego jest pieniądz towarowy. Płacidłem były złote monety, muszle czy bryłki kruszców. W wieku XX powszechniejszy stawał się pieniądz reprezentatywny. To były m.in. certyfikaty złota i srebra czy waluty, które reprezentowały roszczenie do towaru. Jeszcze do lat 70. w Stanach Zjednoczonych każdy dolar mógł być wymieniony na złoto. Tak samo było tuż po wojnie w Polsce w ramach Złotego bloku z 1933 roku.

System, w którym waluta miała wartość niewynikającą z wiary, okazał się kompletnie niedostosowany do wyzwań wynikających z globalizacji. Podaż pieniądza, czyli jego ilość w obiegu, często była zmienna i niedostosowana do warunków gospodarczych. Wiązało się to z dużymi wahaniami wzrostu cen. Powszechne były okresy permanentnej deflacji, która według niektórych jest groźniejsza niż niekontrolowana inflacja. Deflacja powoduje, że dochodzi do odkładania konsumpcji w oczekiwaniu na niższą cenę. Pieniądz fiat pozwolił rozwiązać ten problem.

Zalety i wady waluty fiat

Wiedząc, czym jest waluta fiat, należy rozważyć, jakie korzyści wynikają z takiego rozwiązania oraz jakie są potencjalne niebezpieczeństwa. Podstawową zaletą waluty fiat jest kreacja pieniądza. Większość jego podaży ma postać depozytów bankowych. Środki finansowe (jako zapis na koncie lub papier wartościowy) są generowane przez banki komercyjne dla swoich klientów podczas udzielania pożyczek lub kupowania aktywów. Oznacza to, że bank z pieniędzy, które są w nim deponowane, może przeznaczać część z nich na kredyty. Wiedząc, że efekt ten może być potęgowany (kredyt jest ostatecznie wpłacany na konto banku), dochodzi do sytuacji, w której podaż pieniędzy przekracza kwotę tych wyemitowanych. Mimo że w przypadku nagłej wypłaty pieniędzy przez klientów groziłoby to upadłością wielu banków, to jest to dość korzystny system. Pozwala on na praktycznie darmowe przechowywanie pieniędzy na koncie i wypłaty z niego w dowolnym momencie. Ponadto chęć oszczędzania nie wyklucza możliwości rozwoju gospodarczego.

Kłopotliwe dla systemu waluty fiat są słabością organizacji. Emitent, czyli bank centralny, musi zapewniać, że pieniądz pozostanie dostatecznie rzadki, a tym samym jego wartość odpowiednia. Oznacza to, że niezależność banku centralnego jest konieczna. Ponadto przyszłość pieniądza, a więc obywateli, jest zależna od kondycji rządu, państwa. Jeśli dojdzie do destabilizacji politycznej i państwo nie będzie mogło zapewnić trwałości systemu (np. przez duży kryzys gospodarczy), to pieniądz stanie się bezwartościowy. Takie kryzysy są dość rzadkie, ale możliwe.

To, czym jest waluta fiat, sprawia, że konieczne są alternatywy

Wiedząc, że waluty fiducjarne wiążą się z niebezpieczeństwami, powinniśmy przygotować się zarówno na spadek jej realnej wartości, jak i całkowite unieważnienie. Należy więc rozważyć ulokowanie części oszczędności w inne aktywa niż gotówka czy lokaty. Dobrym rozwiązaniem okazują się waluty kryptograficzne. Mimo, że ich konstrukcja jest podobna do esencji tego, czym jest waluta fiat, czyli tylko wartością domniemaną, to raczej należałoby kryptowaluty porównać do złota. Ono również ma swoją wartość nie przez użyteczność, ale przez wiarę w jego rzadkość i uwarunkowania kulturowe. Jednak waluty kryptograficzne, w przeciwieństwie do fiat, są w ograniczonej ilości (określonej często już na początku emisji). Oznacza to, że wartość nie może spaść w wyniku wzrostu podaży.

Jeśli konstrukcja walut fiat spowodowała, że zdecydowałeś się na zakup bitcoina, należy mieć pewność, że przechowuje się je na przeznaczonym do tego koncie. Nasze rozwiązanie zapewnia, że niemożliwe będzie przelanie bitcoina na inne. Zgromadzone środki przechowywane są w ramach tzw. zimnych portfeli (czyli niepodłączonych do Internetu). Oznacza to, że Twoje inwestycje będą bardzo bezpieczne. Ponadto szybka możliwość sprzedaży sprawia, że możemy wycofywać środki, jeśli tylko będą Ci potrzebne.

Kategoria: Porady • Autor: Impily • 18 marca 2021
Impily